"Σκόρπιες Σκέψεις για τους Έλληνες Συνθέτες…" του Γιώργου Πάχου

 Πολλές φορές αναρωτιέμαι και προσπαθώ να κάνω μια άτυπη ιεραρχία στους Έλληνες κορυφαίους συνθέτες. Να τους κατατάξω δηλαδή σε μια σειρά, να φτιάξω ένα τοπ 5 το οποίο όμως αντιλαμβάνομαι ότι δεν είναι εφικτό να σχηματιστεί. Ας τα βάλουμε σε μια σειρά. 

Όταν σκέφτομαι τους κορυφαίους Έλληνες συνθέτες, το μυαλό μου πάει στον Μάνο Χατζιδάκι και στον Μίκη Θεοδωράκη. Κατά γενική ομολογία η άποψή μου γίνεται αποδεκτή από τον κάθε συνομιλητή που έχω απέναντί μου όταν διατυπώνω την παρούσα σκέψη. Ο καθένας για τον δικό του ιδιαίτερο λόγο και προσωπικότητα, έχει ίσως – ΙΣΩΣ ΚΑΙ ΤΟ ΤΟΝΙΖΩ- ταυτιστεί με την κορυφή των Ελλήνων συνθετών. Όλοι γνωρίζουν συνθέσεις τους ακόμα κι αν δεν έχουν συνδέσει το πρόσωπο με τη μελωδία. 

Ας πούμε ότι η αρχή έγινε. Ότι βρέθηκαν δύο κορυφαίοι στην προσπάθειά μου. 

Για το νούμερο τρία και κάτω; Τι έχουμε; Εδώ αρχίζει ο πονοκέφαλος. 

Έρχεται στη σκέψη μου ο Θάνος Μικρούτσικος, ο άνθρωπος ο οποίος εξοικείωσε το ευρύ κοινό με τη δυσνόητη ναυτική ποίηση του Καββαδία, που έφτιαξε έναν από τους πιο πετυχημένους – μάλλον και τον πιο πετυχημένο δίσκο της ελληνικής δισκογραφίας, που έγραψε διαχρονικά ροκ και ζεϊμπέκικα και δημιούργησε ερμηνευτές καθώς και «ονόματα» για την ελληνική σκηνή. 

Ξαφνικά, ψελλίζω «σ’ ακολουθώ στην τσέπη σου γλιστράω…» και αμέσως έρχεται ο Μάνος Λοΐζος στο παιχνίδι που τραγούδια του από τη μακρινή δεκαετία 1960-1970  ηχούν μέχρι και σήμερα στα αυτιά μας. «Δελφίνι δελφινάκι πάμε πιο γρήγορα» γιατί «η μέρα εκείνη δεν θα αργήσει», «σίδερα μασάει ο Κουτουλιανός», χορεύοντας το «Ζεϊμπέκικο της Ευδοκίας» μαζί με όλη την Ελλάδα και πάει λέγοντας…

Δεν περνάει η ώρα και ο συνομιλητής «παίζει βρώμικα» και μου αναφέρει τον Δήμο Μούτση. «Μια φυσαρμόνικα που κλαίει»! Δεν έχει και σημασία το γιατί! «Μην το Ψάχνεις δε Πειράζει» και «Δεν λες κουβέντα» για αυτό. Ενώ πριν προλάβω να σκεφτώ και να επεξεργαστώ τα δεδομένα  έρχεται να μου προσθέσει αυτόματα κι άλλο πονοκέφαλο! «Άνθρωποι μονάχοι» στέκονται «κάτω από την μαρκίζα» για να προστατευτούν απ’ τη βροχή, ενώ κάπου πιο πέρα «με δίχως κατάρτια με δίχως πανιά» κάθεται ο «ιδανικός και ανάξιος εραστής» που σκέφτεται ότι «μια φορά θυμάμαι μ’ αγαπούσε» και τώρα τον «πνίγει τούτη η σιωπή». Ο λόγος βεβαίως για τον Γιάννη Σπανό. 

Μερικά λεπτά σιγής για επεξεργασία όμως- χάρη στο ραδιόφωνο- ακούω: «είμαι φτωχός κουρασμένος σκυφτός ανθρωπάκος». Ε μου ξέφυγε είναι τόσοι πολλοί. «Σήμερα άσε με να σ’ αγαπάω σήμερα» μιας που «εμείς για αλλού κινήσαμε, για αλλού, κι αλλού η ζωή μας πάει». Ναι, είναι ο Γιώργος Χατζηνάσιος. Τελειώσαμε δηλαδή; Προφανώς και όχι… Τον Κουγιουμτζη τον ξέχασες. Τον ξέχασα και είμαι απαράδεκτος όπως επίσης και τον Μαρκόπουλο. Από το «έχω έναν καφενέ» στα «μαλαματένια λόγια»….

Και συνεχίζουμε με τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, τον Σπανουδάκη, τον Καζαντζή, τον Λάγιο, από πιο νέους τον Κραουνάκη… και πολλοί- πολλοί.  

Είναι τόσοι πολλοί και δεν μπορούν να καταταχθούν, εξίσου σπουδαίοι

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΧΟΣ

Μεσάνυχτα Πέμπτης στο www.lavitaradio.gr

"6 [ΚΕΝΟ] ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ - Σκέψεις και Εικόνες από μια Πόλη σε Καραντίνα." - Εικόνα 1: Χριστούγεννα , του Βασίλη Καψάλη

 Εδώ και λίγες βδομάδες άρχισαν να στολίζουν για τα Χριστούγεννα οι γείτονες. Κι όταν λέω γείτονες, δεν εννοώ μόνο στην ακτίνα 50 -άντε 100- μέτρων απ'το σπίτι μου, αλλά και όσους βρίσκονται πάνω στην πορεία της βραδινής μου βόλτας. Γείτονες τους θεωρώ κι αυτούς, κι ας μην ξέρω ούτε τ'όνομα τους.

Ευτυχώς οι περισσότεροι έχουν καλό γούστο. Έχουν παραιτηθεί τα τελευταία χρόνια από τα πολύχρωμα μπλε-κόκκινα-πράσινα πανηγυριώτικα λαμπάκια που συνηθίζαμε όλοι μας να χρησιμοποιούμε τις προηγούμενες δεκαετίες. Επικρατούν σχεδόν παντού τα κίτρινα λαμπιόνια, ή όπως αλλιώς τα λένε: "θερμό λευκό"  Οκ, ας πάμε με αυτό... Λαμπιόνια σε θερμό λευκό χρώμα λοιπόν. Στα μπαλκόνια, στα κουφώματα, στις πόρτες...

Αλλού βλέπεις το κλασικό λευκό, το "ψυχρό" όπως συνηθίζουν να το αναφέρουν οι εμπορικοί κατάλογοι και οι ετικέτες στα ράφια. Πανέμορφο κι αυτό, αλλά νομίζω ότι η θαλπωρή του θερμού λευκού μου ταιριάζει πιο πολύ.

Στόλισα κι εγώ που λέτε αγαπημένοι μου αναγνώστες. Ούτως ή άλλως αγαπώ πολύ τα Χριστούγεννα και πάντα τέτοια εποχή στολίζω, τελευταίες μέρες του Νοέμβρη δηλαδή. Οι γείτονες όμως; Συνήθως τους προλάβαινα τις προηγούμενες χρονιές, φέτος όμως του'δωσαν και κατάλαβε. Τα πρώτα φωτάκια στα μπαλκόνια ξεπρόβαλαν δειλά δειλά σχεδόν απ'τις αρχές του μήνα.

Κάποιοι θα πουν "υπερβολές", "πολύ νωρίς" κι άλλα τέτοια. Εγώ θα διαφωνήσω με όσους το πουν. Ο κόσμος προσπαθεί να ομορφύνει το σκοτάδι του, την κλεισούρα και τη μιζέρια της καραντίνας με όποιο τρόπο μπορεί. Αν αυτός ο τρόπος είναι να φέρει τις γιορτές μια ώρα αρχύτερα, τότε κι εγώ μαζί του!

Σάμπως το κάνει για να τον δουν οι άλλοι; Ποιοι άλλοι; Αυτοί που δεν περνούν απ'το σπίτι του μπροστά; Για τον εαυτό του στολίζει... Και καλά κάνει! Σαν τη γυναίκα που φτιασιδώνεται και βάφεται και μένει μες στο σπίτι. Το κάνει για να νιώσει καλύτερα η ίδια, όχι για να επιδειχθεί. Έτσι κι γείτονες... Και μπράβο τους!

Κάντε κι εσείς το ίδιο. Όχι ντε και καλά με λαμπιόνια και στολίδια. Εμένα αυτά μου ανεβάζουν τη διάθεση, εσάς μπορεί όχι, οκ, δεκτό... Αλλά με ό,τι σας φτιάχνει το κέφι, ό,τι σας κάνει να νοιώσετε ομορφότερα... ό,τι φωτίζει το σκοτάδι σας.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΑΨΑΛΗΣ

Κυριακή 9-10 π.μ. και Τετάρτη 9-11 μ.μ.  στο www.lavitaradio.gr

ΤΗΛΕ-ΖΩΗ ή ΘΑΝΑΤΟΣ της Δήμητρας Ζήκου

 

Κορωνοϊός. 2^ο lockdown, τηλε-ζωή, μη-ζωή. Τι ζούμε, φίλε μου?

Το 2^ο κύμα της πανδημίας του κορωνοϊού δοκιμάζει καθημερινά τις αντοχές όλων μας. Το ήδη πληγωμένο Εθνικό Σύστημα Υγείας σφυροκοπείται καθημερινά. Άνθρωποι αρρωσταίνουν και μένουν μόνοι. Άνθρωποι πεθαίνουν μόνοι. Οι υπόλοιποι απλά δε ζούν. Μόνοι και αυτοί απλώς τηλε-ζούν!

Το δίλημμα- ή το ψευτοδίλημμα είναι ένα ΤΗΛΕ-ΖΩΗ ή ΘΑΝΑΤΟΣ?

Σκεφτείτε να είχατε διακοπή ρεύματος, βλάβη ίντερνετ ή καθόλου data μία ολόκληρη μέρα. Συνεχίστε να το σκέφτεστε για 1 λεπτό. Σας πιάνει πανικός;

Και τώρα χαλαρώστε. Ήταν απλά ένας εφιάλτης. Μπορείτε να συνεχίσετε να ΤΗΛΕ-ΖΕΙΤΕ…

Κατά τη διάρκεια ενός lockdown, είμαστε οι περισσότεροι από εμάς αναγκασμένοι να περνάμε την περισσότερη ώρα της ημέρας μέσα σ’ένα σπίτι. Το ίντερνετ έρχεται να δώσει λύσεις σε όλες τις βασικές μας ανάγκες. Στην ουσία υποκαθιστά τη ζωή που θα είχαμε, αν δεν ήμαστε κλεισμένοι.

Τηλεργαζόμαστε. Τηλεκπαιδευόμαστε.. Τηλεκαταναλώνουμε. Τηλεφλερτάρουμε. Τηλεπαθιαζόμαστε. Τηλεπικοινωνούμε.

 

ΑΝΑΓΚΗ Νο1.

ΕΡΓΑΣΙΑ. Η συνειδητή και συστημική ενασχόληση του ατόμου μ’ ένα αντικείμενο ή τομέα δραστηριότητας , που απαιτεί την κατανάλωση σωματικών και πνευματικών δυνάμεων με σκοπό την παραγωγή έργου και την ικανοποίηση των βασικών του αναγκών.

Αναγκαίοτητα. Υπαρξιακή ανάγκη. Βασική επιταγή της ανθρώπινης φύσης- η δημιουργικότητα.

ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ. Στις ΗΠΑ τον Απρίλιο του 2020 το 34% των ανθρώπων έκανε τηλεργασία. Τον Ιούλιο του ίδιου έτους περίπου το 25% έκανε κάποιου είδους τηλεργασία, ενώ το Μάϊο το ποσοστό αυτό ανερχόταν σε 35%.

Στην Ευρώπη τα στοιχεία  δείχνουν πως για τους εργαζόμενους γραφείου ακόμη και τον Αύγουστο του 2020 μόνο το 50% πέρναγε κάθε μέρα εργασίας στο γραφείο. Αντίθετα ένα ποσοστό 25% εργαζόταν πλήρως από το σπίτι και οι υπόλοιποι και στο σπίτι και στο γραφείο.

 

ΑΝΑΓΚΗ Νο2.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ.  Η εκπαίδευση με την ευρεία έννοια περιλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες που έχουν σκοπό την επίδραση με συγκεκριμένο τρόπο στη σκέψη, στο χαρακτήρα και στη σωματική αγωγή του ατόμου. Με τη διαδικασία της εκπαίδευσης αποκτώνται συγκεκριμένες γνώσεις, δεξιότητες, ικανότητες και αξίες (ηθική, ειλικρίνεια, ακεραιότητα χαρακτήρα, αίσθηση του δικαίου, αφοσίωση, επαγγελματισμός, υπευθυνότητα, κτλ). Η εκπαίδευση γίνεται με βάση συγκεκριμένες μεθόδους (θεωρητική διδασκαλία, επίδειξη, ανάθεση εργασιών, πρακτική εξάσκηση, κτλ), σε ένα ειδικά σχεδιασμένο πρόγραμμα, με συγκεκριμένους μαθησιακούς στόχους και είναι οριοθετημένη χρονικά.

ΤΗΛΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, στο πάνω από 85%  των χωρών παγκόσμια που ακολούθησαν την πολιτική κλεισίματος των σχολείων, μεταξύ των 1,6 δις μαθητών τους εμφανίστηκαν «βαθιά ψηφιακά χάσματα». Με βάση τα στοιχεία έρευνας στα πλαίσια του PISA, σε 82 χώρες η πρόσβαση των μαθητών σε κάποιου διαδικτυακού τύπου εκπαίδευση, την περίοδο του lockdown κυμάνθηκε από 35-70%, ενώ σε χώρες με μεσαίο ή χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης το ποσοστό αυτό ήταν κάτω από 50%.

 

ΑΝΑΓΚΗ Νο3

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. Από τον  Πλάτωνα, ακόμα, ο άνθρωπος αναγνωρίζεται ως φύσει κοινωνικό ον, δηλαδή είναι στη φύση του να ζει και να δραστηριοποιείται ανάμεσα σε άλλους ανθρώπους.

Τι επιπτώσεις έχει άραγε στην ψυχολογία των ανθρώπων ο εγκλεισμός; Η απαγόρευση διαπροσωπικών σχέσεων; Η μη ικανοποίηση της βασικής αυτής ανάγκης που είναι να βρίσκεται με φίλους και συγγενείς, να φλερτάρει, να ερωτεύεται, να ψυχαγωγείται ή να διασκεδάζει;

ΤΗΛΕΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. Το ίντερνετ έρχεται και εδώ να δώσει λύση ή να υποκαταστήσει κάτι αναντικατάστατο, που είναι η ανθρώπινη επαφή, η αγκαλιά, το φιλί και η συνεύρεση.

Skype, Zoom, Messenger, Facebook ενώνουν οικογένειες, ζευγάρια, φίλους και αγνώστους. Εκμηδενίζουν αποστάσεις σε μήκος και ανοίγουν άλλες σε βάθος….

Κάθε μέρα περίπου 1,62 δισεκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν το Facebook, ενώ οι καθημερινοί χρήστες μαζί με τις συγγενικές πλατφόρμες που ανήκουν στο Facebook (Messenger, Intagram, WhatsApp) έχουν φθάσει τα 2,2 δισεκατομμύρια. Δισεκατομμύρια άνθρωποι, λοιπόν, κάθε ημέρα προσπαθούν να καλύψουν ό,τι μπορούν μέσω των social-media. Πίσω από ένα πληκτρολόγιο και την ασφάλεια που τους δίνει αυτό, με μειωμένες αναστολές φλερτάρουν, χυδαιολογούν, παρενοχλούν, ερωτεύονται και φαντασιώνονται τόσο εθιστικά, που απομακρύνονται από τη φυσική διαδικασία της δια ζώσης επαφής. Αρχίζουν να νιώθουν άβολα όταν βρίσκονται από κοντά. Σχεδόν δεν ξέρουν τί να πούν. Ή μήπως όχι;

 

ΑΝΑΓΚΗ Νο 4

Κατά τον Αριστοτέλη ο άνθρωπος είναι ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΟΝ.

Το ίντερνετ και εδώ δίνει ( ή και παίρνει)  μια άλλη δύναμη.

Τη στιγμή που τα παραδοσιακά ΜΜΕ έχουν εγκλωβιστεί σ ’ένα περιορισμένο- σε αριθμό και θεματολογία- εύρος ειδήσεων και πληροφοριών, το ίντερνετ έρχεται και αναδύει ειδήσεις και πληροφορίες που σε άλλη περίπτωση θα ήταν άγνωστες. Πολλές φορές είναι  αυτές οι ειδήσεις του διαδικτύου που διαμορφώνουν τις εξελίξεις.

Από την άλλη πλευρά, η ανωνυμία που προσφέρει το διαδίκτυο, κάνει τα άτομα πιο αντιδραστικά και πιο επιθετικά δίνοντας τους πολλές φορές την ψευδαίσθηση της υπεροχής ή/και της παντοδυναμίας. Το ίντερνετ προσφέρει μια εκτόνωση σε πάρα πολλούς, που απλά ξεσπούν με αναρτήσεις και σχόλια βολεμένοι και εξοργισμένοι στο μαλακό καναπέ τους. Οι λεγόμενοι επαναστάτες του καναπέ, καταλήγουν να μην έχουν καμία συμμετοχή στα κοινά.

 

Τί θα γινόταν αν σε αυτή τη φάση της ζωής μας δεν είχαμε το ίντερνετ; Πώς θα επιβιώναμε; Θα είχαμε εκτροχιαστεί σαν τρένα; Θα είχαμε ξεσηκωθεί σαν επαναστάτες; Μήπως το ίντερνετ μας δίνει μια ψευδαίσθηση κανονικότητας, που τόσο χρειαζόμαστε; Μήπως είναι το μόνο που δίνει νόημα στη μη-ζωη μας; Ή δίνει ουσιαστικές διεξόδους στα σκοτάδια που καλούμαστε να φωτίσουμε πάση θυσία;

Τις απαντήσεις θα τις δώσετε εσείς.. Εγώ απλώς προβληματίζομαι…

Δήμητρα Ζήκου- Αθήνα 6-12-2020, Δευτ.-Παρ. 08.00-10.00, ΔΥΟ ΛΑΛΟΥΝ Κάθε Τρίτη 19.00-21.00 & κάθε Σάββατο 22.00-00.00