ΤΗΛΕ-ΖΩΗ ή ΘΑΝΑΤΟΣ της Δήμητρας Ζήκου

 

Κορωνοϊός. 2^ο lockdown, τηλε-ζωή, μη-ζωή. Τι ζούμε, φίλε μου?

Το 2^ο κύμα της πανδημίας του κορωνοϊού δοκιμάζει καθημερινά τις αντοχές όλων μας. Το ήδη πληγωμένο Εθνικό Σύστημα Υγείας σφυροκοπείται καθημερινά. Άνθρωποι αρρωσταίνουν και μένουν μόνοι. Άνθρωποι πεθαίνουν μόνοι. Οι υπόλοιποι απλά δε ζούν. Μόνοι και αυτοί απλώς τηλε-ζούν!

Το δίλημμα- ή το ψευτοδίλημμα είναι ένα ΤΗΛΕ-ΖΩΗ ή ΘΑΝΑΤΟΣ?

Σκεφτείτε να είχατε διακοπή ρεύματος, βλάβη ίντερνετ ή καθόλου data μία ολόκληρη μέρα. Συνεχίστε να το σκέφτεστε για 1 λεπτό. Σας πιάνει πανικός;

Και τώρα χαλαρώστε. Ήταν απλά ένας εφιάλτης. Μπορείτε να συνεχίσετε να ΤΗΛΕ-ΖΕΙΤΕ…

Κατά τη διάρκεια ενός lockdown, είμαστε οι περισσότεροι από εμάς αναγκασμένοι να περνάμε την περισσότερη ώρα της ημέρας μέσα σ’ένα σπίτι. Το ίντερνετ έρχεται να δώσει λύσεις σε όλες τις βασικές μας ανάγκες. Στην ουσία υποκαθιστά τη ζωή που θα είχαμε, αν δεν ήμαστε κλεισμένοι.

Τηλεργαζόμαστε. Τηλεκπαιδευόμαστε.. Τηλεκαταναλώνουμε. Τηλεφλερτάρουμε. Τηλεπαθιαζόμαστε. Τηλεπικοινωνούμε.

 

ΑΝΑΓΚΗ Νο1.

ΕΡΓΑΣΙΑ. Η συνειδητή και συστημική ενασχόληση του ατόμου μ’ ένα αντικείμενο ή τομέα δραστηριότητας , που απαιτεί την κατανάλωση σωματικών και πνευματικών δυνάμεων με σκοπό την παραγωγή έργου και την ικανοποίηση των βασικών του αναγκών.

Αναγκαίοτητα. Υπαρξιακή ανάγκη. Βασική επιταγή της ανθρώπινης φύσης- η δημιουργικότητα.

ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ. Στις ΗΠΑ τον Απρίλιο του 2020 το 34% των ανθρώπων έκανε τηλεργασία. Τον Ιούλιο του ίδιου έτους περίπου το 25% έκανε κάποιου είδους τηλεργασία, ενώ το Μάϊο το ποσοστό αυτό ανερχόταν σε 35%.

Στην Ευρώπη τα στοιχεία  δείχνουν πως για τους εργαζόμενους γραφείου ακόμη και τον Αύγουστο του 2020 μόνο το 50% πέρναγε κάθε μέρα εργασίας στο γραφείο. Αντίθετα ένα ποσοστό 25% εργαζόταν πλήρως από το σπίτι και οι υπόλοιποι και στο σπίτι και στο γραφείο.

 

ΑΝΑΓΚΗ Νο2.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ.  Η εκπαίδευση με την ευρεία έννοια περιλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες που έχουν σκοπό την επίδραση με συγκεκριμένο τρόπο στη σκέψη, στο χαρακτήρα και στη σωματική αγωγή του ατόμου. Με τη διαδικασία της εκπαίδευσης αποκτώνται συγκεκριμένες γνώσεις, δεξιότητες, ικανότητες και αξίες (ηθική, ειλικρίνεια, ακεραιότητα χαρακτήρα, αίσθηση του δικαίου, αφοσίωση, επαγγελματισμός, υπευθυνότητα, κτλ). Η εκπαίδευση γίνεται με βάση συγκεκριμένες μεθόδους (θεωρητική διδασκαλία, επίδειξη, ανάθεση εργασιών, πρακτική εξάσκηση, κτλ), σε ένα ειδικά σχεδιασμένο πρόγραμμα, με συγκεκριμένους μαθησιακούς στόχους και είναι οριοθετημένη χρονικά.

ΤΗΛΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, στο πάνω από 85%  των χωρών παγκόσμια που ακολούθησαν την πολιτική κλεισίματος των σχολείων, μεταξύ των 1,6 δις μαθητών τους εμφανίστηκαν «βαθιά ψηφιακά χάσματα». Με βάση τα στοιχεία έρευνας στα πλαίσια του PISA, σε 82 χώρες η πρόσβαση των μαθητών σε κάποιου διαδικτυακού τύπου εκπαίδευση, την περίοδο του lockdown κυμάνθηκε από 35-70%, ενώ σε χώρες με μεσαίο ή χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης το ποσοστό αυτό ήταν κάτω από 50%.

 

ΑΝΑΓΚΗ Νο3

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. Από τον  Πλάτωνα, ακόμα, ο άνθρωπος αναγνωρίζεται ως φύσει κοινωνικό ον, δηλαδή είναι στη φύση του να ζει και να δραστηριοποιείται ανάμεσα σε άλλους ανθρώπους.

Τι επιπτώσεις έχει άραγε στην ψυχολογία των ανθρώπων ο εγκλεισμός; Η απαγόρευση διαπροσωπικών σχέσεων; Η μη ικανοποίηση της βασικής αυτής ανάγκης που είναι να βρίσκεται με φίλους και συγγενείς, να φλερτάρει, να ερωτεύεται, να ψυχαγωγείται ή να διασκεδάζει;

ΤΗΛΕΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. Το ίντερνετ έρχεται και εδώ να δώσει λύση ή να υποκαταστήσει κάτι αναντικατάστατο, που είναι η ανθρώπινη επαφή, η αγκαλιά, το φιλί και η συνεύρεση.

Skype, Zoom, Messenger, Facebook ενώνουν οικογένειες, ζευγάρια, φίλους και αγνώστους. Εκμηδενίζουν αποστάσεις σε μήκος και ανοίγουν άλλες σε βάθος….

Κάθε μέρα περίπου 1,62 δισεκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν το Facebook, ενώ οι καθημερινοί χρήστες μαζί με τις συγγενικές πλατφόρμες που ανήκουν στο Facebook (Messenger, Intagram, WhatsApp) έχουν φθάσει τα 2,2 δισεκατομμύρια. Δισεκατομμύρια άνθρωποι, λοιπόν, κάθε ημέρα προσπαθούν να καλύψουν ό,τι μπορούν μέσω των social-media. Πίσω από ένα πληκτρολόγιο και την ασφάλεια που τους δίνει αυτό, με μειωμένες αναστολές φλερτάρουν, χυδαιολογούν, παρενοχλούν, ερωτεύονται και φαντασιώνονται τόσο εθιστικά, που απομακρύνονται από τη φυσική διαδικασία της δια ζώσης επαφής. Αρχίζουν να νιώθουν άβολα όταν βρίσκονται από κοντά. Σχεδόν δεν ξέρουν τί να πούν. Ή μήπως όχι;

 

ΑΝΑΓΚΗ Νο 4

Κατά τον Αριστοτέλη ο άνθρωπος είναι ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΟΝ.

Το ίντερνετ και εδώ δίνει ( ή και παίρνει)  μια άλλη δύναμη.

Τη στιγμή που τα παραδοσιακά ΜΜΕ έχουν εγκλωβιστεί σ ’ένα περιορισμένο- σε αριθμό και θεματολογία- εύρος ειδήσεων και πληροφοριών, το ίντερνετ έρχεται και αναδύει ειδήσεις και πληροφορίες που σε άλλη περίπτωση θα ήταν άγνωστες. Πολλές φορές είναι  αυτές οι ειδήσεις του διαδικτύου που διαμορφώνουν τις εξελίξεις.

Από την άλλη πλευρά, η ανωνυμία που προσφέρει το διαδίκτυο, κάνει τα άτομα πιο αντιδραστικά και πιο επιθετικά δίνοντας τους πολλές φορές την ψευδαίσθηση της υπεροχής ή/και της παντοδυναμίας. Το ίντερνετ προσφέρει μια εκτόνωση σε πάρα πολλούς, που απλά ξεσπούν με αναρτήσεις και σχόλια βολεμένοι και εξοργισμένοι στο μαλακό καναπέ τους. Οι λεγόμενοι επαναστάτες του καναπέ, καταλήγουν να μην έχουν καμία συμμετοχή στα κοινά.

 

Τί θα γινόταν αν σε αυτή τη φάση της ζωής μας δεν είχαμε το ίντερνετ; Πώς θα επιβιώναμε; Θα είχαμε εκτροχιαστεί σαν τρένα; Θα είχαμε ξεσηκωθεί σαν επαναστάτες; Μήπως το ίντερνετ μας δίνει μια ψευδαίσθηση κανονικότητας, που τόσο χρειαζόμαστε; Μήπως είναι το μόνο που δίνει νόημα στη μη-ζωη μας; Ή δίνει ουσιαστικές διεξόδους στα σκοτάδια που καλούμαστε να φωτίσουμε πάση θυσία;

Τις απαντήσεις θα τις δώσετε εσείς.. Εγώ απλώς προβληματίζομαι…

Δήμητρα Ζήκου- Αθήνα 6-12-2020, Δευτ.-Παρ. 08.00-10.00, ΔΥΟ ΛΑΛΟΥΝ Κάθε Τρίτη 19.00-21.00 & κάθε Σάββατο 22.00-00.00